Tựa như vai trò, ý nghĩa và giá trị đa dạng của loài rắn, tuổi Rắn (sinh năm Tỵ) thường được coi là tuổi linh hoạt, nhạy bén, mưu lược, gặp nhiều may mắn và thành đạt. Phải chăng vì thế, trong số những danh nhân ảnh hưởng lớn tới tiến trình lịch sử Việt Nam, có khá nhiều vị tuổi Tỵ.
* TRIỆU THỊ TRINH: Sinh năm Ất Tỵ 225, quê Thanh Hóa, nữ anh hùng dân tộc. Giỏi võ nghệ, chí khí lớn, năm 248 lãnh đạo nhân dân nổi dậy, quyết tâm lật đổ ách đô hộ của giặc Ngô. Cuộc khởi nghĩa nhanh chóng lan rộng, giải phóng phần lớn lãnh thổ quốc gia. Nhà Ngô phải phái viên tướng lão luyện Lục Dận đem viện binh sang, dùng nhiều thủ đoạn chính trị xảo quyệt kết hợp với đàn áp quân sự dữ dội. Bà Triệu chiến đấu đến cùng và anh dũng hy sinh.
* CAO BÁ QUÁT: Sinh năm Kỷ Tỵ 1809, quê Hà Nội, danh sĩ đời Tự Đức. Cực kỳ thông minh, chí khí lớn, giỏi văn chương (cùng với Nguyễn Siêu được người đương thời xưng tụng “thần Siêu thánh Quát”). Từ năm 1841, ông làm quan chức sư phạm, có công phát hiện và nâng đỡ nhiều nhân tài. Chán ghét triều đình suy đồi, năm 1854 lãnh đạo nông dân Mỹ Lương nổi dậy khởi nghĩa nhưng bị đàn áp và thất bại. Ông là tấm gương ngời sáng về tài hoa và tiết tháo nam nhi.
* TRẦN TRỌNG KHIÊM: Sinh năm Tân Tỵ 1821, quê Phú Thọ, nhà yêu nước, người Việt Nam đầu tiên đến Hoa Kỳ. Bất mãn với chính quyền phong kiến làng xã, năm 1843 rời quê xin vào làm thủy thủ cho các đoàn tàu buôn quốc tế, qua rất nhiều nước Nam Á, Tây Á, Bắc Phi, Tây Âu…, cuối cùng đến Hoa Kỳ vào năm 1850. Ông tham gia thám hiểm miền Viễn Tây, rồi tới bang California, làm báo và hoạt động xã hội. Năm 1854, về nhập cư Hồng Kông, sau đó quay trở lại Việt Nam, khai phá và định cư tại Đồng Tháp. Năm 1864, Pháp chiếm 3 tỉnh Nam Kỳ; ông cùng Võ Duy Dương tuyển mộ nghĩa quân chống giặc, làm nên những chiến thắng vang dội. Ông hy sinh tại trận năm 1866. Cuộc đời phiêu du và bi hùng của ông từng là đề tài đặc sắc cho nhiều tác phẩm văn học, điện ảnh Việt Nam, Pháp, Mỹ.
* ĐÀO TẤN: Sinh năm Ất Tỵ 1845, quê Bình Định, danh sĩ, nhà soạn tuồng. Năm 1867, đỗ cử nhân, ông làm Tổng đốc Nghệ An rồi thăng tới Hiệp tá Đại học sĩ. Nổi tiếng liêm khiết, công bằng, lại tài cư xử, giỏi văn thơ, thích soạn tuồng hát nên rất được người đương thời mến trọng. Ông là nhà soạn tuồng lớn nhất Việt Nam và dày công giữ gìn, phát triển bộ môn nghệ thuật sân khấu đậm tính dân tộc này.
* NAM CAO: Sinh năm Đinh Tỵ 1917, quê Hà Nam, nhà văn hiện đại. Say mê văn chương và sáng tác từ rất sớm, ông sở trường về truyện ngắn, tiểu thuyết, nổi danh bởi bút pháp độc đáo, sâu sắc và thực tả. Năm 1943, gia nhập Hội Văn hóa cứu quốc, hoạt động chính trị rồi làm công tác tuyên truyền ở Việt Bắc và hy sinh năm 1951. Ông là nhà văn hiện thực hàng đầu Việt Nam và sáng tạo được nhiều nhân vật điển hình.
(Sưu tầm)